O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie

Menu główne

Napisz do nas

Byłeś świadkiem ciekawego zdarzenia? Słyszałeś o nietypowej sprawie? Masz pomysł na ciekawy artykuł? Podziel się nim z nami! Napisz do nas na adres redakcja@szklarska-gazeta.pl lub skorzystaj z anonimowego formularza.

Nowe ogłoszenia

REMONTY I NIE TYLKO

2012-05-20Budowlane

wykonam remonty od a do z

REMONTY ELEWACJE TARASY

2012-05-18Budowlane

ceny do negocjacji

Fortepian Knauss Coblenz

2012-03-07INNE

Fortepian Knauss Coblenz, 193 cm długości, czarny ...

Najnowsze komentarze

Szklarska Poręba

Urzd Miejski w Szklarskiej Porbie

O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie
Autor: Przemyslaw Wiater
niedziela, 10 kwietnia 2011 09:33
W 1844 r. w Szklarskiej Porębie Dolnej powstał cmentarz ewangelicki. Założony został powyżej kościoła filialnego p.w. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny (dawny zbór ewangelicki z lat 1755 - 1787). Z upływem czasu dokonywano pochówków i innych wyznań, przez co cmentarz nabrał charakteru komunalnego. Ostatnie informacje o pogrzebach pochodzą z 1946 r. Dla osady hutniczej, która z czasem przekształciła się w miejscowość wczasowo-turystyczną oraz kolonię artystów, cmentarz ten ma znaczenie szczególne. Pochowani są tutaj ludzie związani z produkcją szkła artystycznego, z którego Szklarska Poręba słynęła. Miejsce ostatniego spoczynku znaleźli też tutaj karkonoscy twórcy literatury i sztuki XIX i XX wieku.

Cmentarz w Szklarskiej Porębie Dolnej został wpisany do rejestru zabytków i jest od lat obiektem prawnie chronionym. Jest to niestety w znacznej mierze opieka o charakterze formalnym. W lewym dolnym narożniku cmentarza mieścił się, dziś rozebrany, dom pogrzebowy, a na zakończeniu głównej alei znajduje się zniszczona kaplica Preusslerów, założycieli tutejszych hut szkła. Przez ostatnie półwiecze cmentarz był dewastowany, część nagrobków uległa zniszczeniu bądź wywiezieniu. Poszukiwano też domniemanych poniemieckich „skarbów”, niszcząc krypty grobowe. Rozbiciu uległ pomnik nagrobny Carla Hauptmanna, autora „Księgi Ducha Gór”, który po rekonstrukcji dla bezpieczeństwa ustawiony został koło budynku muzeum przy ul. 11 Listopada. Na jego miejscu ufundowana została granitowa płyta, która niestety również nie oparła się zniszczeniom, podobnie jak i setki innych grobów. Przez lata zabytkowy cmentarz w Szklarskiej Porębie Dolnej pełnił swego rodzaju rolę podręcznego składu materiałów budowlanych. Rozkradano nagrobki, granitowe formiaki, krawężniki, kute ogrodzenia. Niektóre do dziś „zdobią” okoliczne posesje. Jeszcze jakiś czas temu jeden z mieszkańców Szklarskiej Poręby otrzymał telefoniczną ofertę zakupu nagrobka łącznie z dostawą na posesję. Sprawę zgłosił policji.

Wszystko to, a także upływ czasu, chuda kasa miejska i brak konsekwentnego zainteresowania ze strony władz, doprowadziły do obecnego stanu cmentarza, za który trzeba nam się wstydzić. I nie rozwiązały tej sytuacji różnego rodzaju czyny społeczne czy okolicznościowe akcje porządkowe. Nie rozwiązały i nie rozwiążą. Potrzebna jest jasna koncepcja urbanistyczna i konsekwentna jej realizacja. Czy ma powstać tutaj cmentarz komunalny ze zgromadzonymi w dolnej części poniemieckimi nagrobkami czy może należy teren uporządkować, naprawić mur i ustawić ławki, a przy kaplicy Preusslerów umieścić stosowną tablicę ? A może tylko wyrównać ziemię i zasiać trawę, tak jak to zrobiono w pobliskich Wojcieszycach.
Temat jest znany Konsulatowi Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu, prasie, telewizji. Ostatnio 25 marca 2011 r. duży artykuł na temat cmentarza autorstwa Anety Augustyn zamieściła „Gazeta Wyborcza”, opatrując tekst znamiennym tytułem „Syf, kiła i mogiła”. Tekst wywarł w Szklarskiej Porębie rezonans. Pod koniec marca cmentarz odwiedziła Komisja do spraw Rozwoju Gospodarczego Rady Miejskiej, która przeprowadziła wizję lokalną, postulując po raz kolejny konieczność rozwiązania tego problemu. Ostatnio zostały prowizorycznie przykryte otwarte dotąd grobowce, choć niestety podczas prowadzonych prac uszkodzeniu uległa część cmentarnego muru. Pozostaje mieć nadzieję, że rozpoczęte działania będą kontynuowane z jasną wizją i w oparciu o konkretny plan.

Od wielu lat problem zabytkowego cmentarza przy ul. L. Waryńskiego jest przypominany przez mieszkańców partnerskiego miasta Bad Harzburg. Na cmentarz przyjeżdżają Niemcy, którzy chcą odwiedzić groby swoich bliskich. I również przed nimi jest nam wstyd i na proste pytanie, dlaczego tak się dzieje nie potrafimy odpowiedzieć, ze wstydem opuszczając oczy...
Komentarze

-5 # RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — czytacz 2011-04-10 12:43
Pan Przemysław Wiater napisał:
"...brak konsekwentnego zainteresowania ze strony władz, doprowadziły do obecnego stanu cmentarza, za który trzeba nam się wstydzić."
Panie Przemysławie. Rozumiem, że jako władza wstydzi się Pan, a może nawet powinien się Pan spalić ze wstydu. Jest Pan radnym chyba już ponad 16 lat (3 kadencja) i co Pan zrobił w tej sprawie oprócz kilku publikacji i "doktoryzowania się" na ten temat?
Zapewne już się Pan pali do tego, aby odpisać mi, że jest w radzie jednym z wielu i sam nie wiele może zrobić. To znaczy, że nie ma Pan daru przekonywania, czyli nie potrafi Pan swoimi argumentami przekonać innych. A to oznacza, że chyba czas ustąpić i dać działać tym, którzy oprócz pisarstwa, wykazywać się będą skutecznością.
A tak przy okazji Panie Przemysławie, czy to Pan zaprosił i pokazał pani redaktor syf kiłę i mogiłę?
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+1 # RE: RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Wiater Przemysław Piotr 2011-04-11 13:28
Jestem radnym czwartą kadencję, a o tym czy się sprawdzam jako radny czy nie decydują Wyborcy. Red. Aneta Augustyn sama zgłosiła się do mnie z tematem cmentarza przy ul. L. Waryńskiego.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+2 # RE: RE: RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — czarnoksiężnik 2011-04-11 15:08
Cytuję Wiater Przemysław Piotr :
Jestem radnym czwartą kadencję

latka lecą a cmentarz jak straszył tak straszy
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

-3 # RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Mitura Grzegorz Marek 2011-04-11 10:04
Nie napisał Pan o koncepcji wykorzystania
tego cmentarza na cmentarz komunalny. Na obecnym, przy ul. Kard. Wyszyńskiego praktycznie zaczął się problem z miejscami do pochówku. Rozbudowa tego cmentarza przez wycinkę lasu i poszerzenie nie jest akceptowanym pomysłem a może wręcz załamać działalności gospodarcze w tej części Miasta. Poszerzanie cmentarza wiąże się z kosztami wycinki miejskiego lasu (a więc zniszczenie dobra ogólnego), jak też kosztami przystosowania do założonego użytkowania. Nie wspomnę o kosztach rozbiórki wszak nowego ogrodzenia i budowaniu go w nowym miejscu. Jak by nie było, pozyskany teren także będzie ograniczony i za kilka lat problem wróci. Jest to przykład rolowania długu, jakim bez wątpienia jest obowiązek gminy zapewnienia miejsc pochówku dla mieszkańców. Może by Pan spróbował zebrać i porównać koszty poprzedniej rozbudowy i planowanej, oraz czasu wykorzystania aby podać nam, czytelnikom i mieszkańcom, ile nas to kosztuje i na ile wystarczy.
Wracając do koncepcji cmentarza komunalnego przy ul. Waryńskiego, czy dało by radę podać alternatywny koszt adaptacji i czas korzystania?
Zdaniem nie tylko moim jest wielowymiarowe uzasadnienie dla utworzenia na terenie cmentarza przy ul. Waryńskiego cmentarza miejskiego. Na ten czas, skoro nie ma wystarczających środków w kasie miejskiej na adaptację całości cmentarza i wymagane prace konserwatorskie , przeniesienie grobów itd., powinno się prace przeprowadzić stopniowo i etapami. Wstyd i problem zaczną też po stopniowo znikać.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+1 # RE: RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Wiater Przemysław Piotr 2011-04-11 11:56
Panie Grzegorzu. Nie jestem architektem, jestem historykiem. Parę koncepcji wykorzystania cmentarza zamieszczam w powyższym tekście, w tym także stworzenie (odtworzenie) cmenatrza komunalnego.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

-1 # RE: RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — czytacz 2011-04-11 19:22
Pan Grzegorz wypowiada się na temat, który jest mu absolutnie obcy. Ale dał szansę zaistanienia.
Cytuję Mitura Grzegorz Marek :
Rozbudowa tego cmentarza przez wycinkę lasu i poszerzenie nie jest akceptowanym pomysłem a może wręcz załamać działalności gospodarcze w tej części Miasta.

he, he. po słynnej już sesji, ten, który się pieklił najbardziej, przyszedł do urzędu dziękować, że władza wykazała się salomonową mądrością.

Cytuję Mitura Grzegorz Marek :
Poszerzanie cmentarza wiąże się z kosztami wycinki miejskiego lasu (a więc zniszczenie dobra ogólnego), jak też kosztami przystosowania do założonego użytkowania.

To jest tak głupie/mądre*, że nie można komentować

* - niepotrzebne skreślić
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+4 # RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Bolesław Słociński 2011-04-11 14:29
Panie Grzegorzu, jaką działalność gospodarczą może załamać wykarczowanie skrawka lasu powyżej cmentarza komunalnego?
Jak Pan sobie wyobraża adaptację poniemieckiego cmentarza na potrzeby komunalne?

Może ten pomysł zaproponować na Ukrainie czy Białorusi. Być może zainteresują się adaptacją polskich cmentarzy na potrzeby lokalnych społeczności...

Ponadto, warto zauważyć, że cmentarz w Szklarskiej Porębie Dolnej był również bardzo ładnym założeniem parkowym. Dewastacja próbuje to maskować, jednak będąc na miejscu można zauważyć, że alejki, żywotniki, przepiękne rzeźby, rzeźbione nagrobki, krypty tworzyły piękną całość o zachowanym ładzie przestrzennym. Wchodząc na teren cmentarza można odnieść wrażenie, że wchodzi się do innego, zupełnie odmiennego świata... Być może adaptacja tego terenu pod "nowy" cmentarz będzie pewnym rozwiązaniem. Z pewnością dokończy dzieło zniszczenia.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+2 # RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Mitura Grzegorz Marek 2011-04-11 23:21
Jak mi "doniesiono", rozbudowa cmentarza przy ul. Kard. Wyszyńskiego miała iść w dwie strony i to bardzo blisko stoku narciarskiego. Ponoć zaplanowano ekrany, aby oddzielić cmentarz od terenów rekreacyjnych. Ja osobiście omijałbym rekreację z krzyżami cmentarnymi za plecami. Nie padła tu odpowiedź - na ile lat wystarczyłoby tej inwestycji i za ile.
Racjonalność utworzenia, czy też odtworzenia cmentarza komunalnego przy ul. Waryńskiego (jak zauważa Pan Przemek) wywodzi się już od początku - ze sposobu użytkowania tego terenu. Po wtóre - nigdzie w Szklarskiej nie widać miejsca dogodnego na cmentarz. Po trzecie, mamy ograniczone i cenne zasoby gruntów komunalnych, które powinno się przeznaczyć na infrastrukturę potrzebną Miastu - turystycznemu. Można tu dużo pisać.
Teren w Dolnej jest na tyle duży, że zabezpieczyłby Miasto w wystarczającym stopniu na długie lata. Ogólnie, Szklarska Poręba razem i innymi, miejscowymi nekropoliami problemu już by w przyszłości nie miała (coraz częściej nietradycyjny pochówek - kolumbaria; rotacja, czyli możliwość pochówków po 20 latach na tym samym miejscu). Odnośnie poczucia zabytku i zamknięcia czasu, refleksji i zadumy - czasu się nie cofnie i nikt nie odtworzy dawnego cmentarza. Nie ma już większości opiekunów grobów, nie ma nagrobków. Natomiast Pan Przemysław Wiater zadbał o pamięć - cześć i chwała! Na całym świecie tak jest, że stare cmentarze się zagospodarowuje na nowo, przenosi szczątki i pozostałe nagrobki w nowe miejsce. Odbywa się to z poszanowaniem, godnością i ceremoniałem. O ile mi wiadomo, takie rozwiązanie było aprobowane przez Stronę Niemiecką.I nie jest to niszczenie, ale jakby to nie zabrzmiało - racjonalna, prawidłowa gospodarka ograniczonymi zasobami.
A, że podpowiadam takie rozwiązanie, bo uważam za niepotrzebne wydawanie nie małych funduszy na przesunięcie problemu o następne kilka lat.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+1 # RE: RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Bolesław Słociński 2011-04-12 14:11
Sama wycinka lasu, szacuję, ok. 0,5ha lasu z karczowaniem będzie kosztowała miasto 11350zł (www.samolicz.pl/.../). Względem całości budżetu miasta jest to kwota niewielka. Niech całość projektu - wliczając łapówkę za zgodę na wykarczowanie lasu - sięgnie 50 tys. zł. Dalej jest to mało.

Ponowne zagospodarowani e cmentarza na Dolnej wydaje się być problematyczne ze względów moralnych i prawnych. Można odczuć dysonans etyczny myśląc, że do czyichś krypt włoży się inną trumnę, wyryte nazwiska i daty zastąpi się nowymi tablicami. Rotacja ciał zmarłych? Zakrawa o barbarzyństwo.

Ze względów prawnych - jak czytam w artykule, jest to teren wpisany do rejestru zabytków. Ponowne powołanie cmentarza do życia będzie wymagało - mam nadzieję - realizacji niemieckich planów tego miejsca. Pytanie, czy są one zachowane.

Była krytyka, jaki więc pomysł? Otóż, w miejscowości, gdzie lasy stanowią 80% powierzchni gminy, może się on wydawać ekscentryczny, lecz wydaje mi się rozwiązywać przedstawione powyżej problemy. Rozwiązaniem byłoby przekształcenie tego miejsca w park - z odtworzeniem dawnych alejek, renowacją zachowanych krypt i nagrobków. Tak, tereny zieleni uporządkowanej nie kreują dochodów, nie przynoszą też wstydu...
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+4 # RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Marzena Czarnecka 2011-04-12 00:54
Podczas ostatniej, marcowej sesji, temat cmentarza przy ul. kard. Wyszyńskiego został dosyć obszernie wyjasniony - włącznie z prezentacją nowych planów rozbudowy, uwzględniający interes przedsiębiorców . (Miejsc starczy na 5-6 lat). Rozbudowa cmentarza nie powinna być niespodzianką, a to dlatego, ze znacznie wcześniej uchwalono już studium zagospodarowani a tego terenu i za przyjeciem tego dokumentu głosował także ówczesny radny i zarazem sąsiad tego terenu. (Władza była dobrze przygotowana do dyskusji i w charakterze slajdu mieliśmy okazję zobaczyć także listę obecności radnych z tamtej sesji. Dobrze, że wszyscy głosowali jednomyślnie, bo nie wiem, jak inaczej można byłoby udowodnić, że osoba uważająca się obecnie za poszkodowaną sama się do tego przyczyniła?)
Zanim jednak wtedy uchwalono studium w takim kształcie, rozważano także lokalizację nowego cmentarza przy ul. Waryńskiego. Tylko, że wtedy, co dobrze pamiętam, też były protesty, że za daleko, że starsi ludzie nie będa mieli jak dojechać... (nie było wówczas tej namiastki komunikacji miejskiej, którą mamy teraz) itp. Pamięć ludzka, jak widać, zawodną jest.
Argumenty o tym, że sąsiedztwo cmentarza będzie zniechęcało turystów do korzystania z wyciągu, uważam za mocno naciągane, jeśli nie powiedzieć - obłudne. Turyści też mają cmentarze w swoich miastach, bardzo często w środku miasta i jakoś nikogo to do życia nie zniecheca, Popieram argumenty burmistrza, o tym, że to ten, kto hałas wytwarza, powinien zadbać o jego zneutralizowani e, a nie zamartwiac się, że "jego" hałas przeszkadza innym. Tak, jak np na kominach instaluje się filtry, a nie litościwie kupuje się maseczki ludziom mieszkającym w sąsiedztwie.
Cmentarz znajduje się w pobliżu dwóch szkół - czy ktoś się tym przejmuje? Nic tak przecież nie zniechęca do nauki, jak świadomość tego, że wszystko i tak przeminie...

Wracając jednak do problemu braku miejsc - może warto zastanowić się nad podobnym rozwiązaniem, które kiedyś wprowadziła Jelenia Góra - uchwałą RM wprowadzono zwrot kosztów zwiazanych z kremacją zwłok, a konkretnie koszty transportu do Wrocławia, ponieważ Jelenia Góra krematorium nie posiada. Powodem podjęcia tej uchwały był właśnie brak miejsc na nowe pochówki i z tego co wiem - rozwiązanie to spełniło swoje zadanie.

Na pewno od tematu cmentarzy nie uciekniemy i lepiej wcześniej zastanowić się nad rozwiązaniem zadowalającym wszystkie strony. Obowiązkiem gminy jest utrzymanie cmentarzy, ale także dbałość o to, aby mieszkańcy mieli sznase na prowadznie własnej działalności i godne życie, a zdaje się, nasza gmina miejsc pracy to za wiele sama z siebie nie generuje. Tylko zamiast używania naciąganych argumentów emocjonalnych, może warto przedstawić argumenty racjonalne? Coś mi się wydaje, że to dobry temat na pierwsze prawdziwe konsultacje społeczne w naszym mieście.
Konsultacje dotyczące dwóch cmentarzy, bo na ten drugi (a właściwie - pierwszy) też trzeba wydać miejskie pieniądze. Chyba, że zaczniemy zarabiać na nim wynajmując filmowcom do kręcenia horrorów?
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

-1 # RE: RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — czarnoksiężnik 2011-04-12 07:04
Cytuję Marzena Czarnecka:
Chyba, że zaczniemy zarabiać na nim wynajmując filmowcom do kręcenia horrorów?

właściwie to jest dobry pomysł

dużo na temat cmentarza jest w biuletynie.
Są plany budowy cmentarza za kościołem bożego ciała. są plany wykorzystania cmentarza przy waryńskiego i jest dokładne wyjaśnienie o cmentarza na wyszyńskiego. Brakuje tylko informacji, że protestujący właściciel wyciągów po sesji przyszedł do burmistrza z podziękowaniami .
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

+4 # RE: O cmentarzu przy ul. L. Waryńskiego i wstydzie — Mitura Grzegorz Marek 2011-04-12 23:56
Dziękuję Pani Marzeno za uzupełnienie wiedzy w temacie. Zgadza się to z podstawowym argumentem, iż za 5-6 lat problem powróci. Z takim tylko pytaniem: czy dalej i w którą stronę wyciąć las przy ul. Kard. Wyszyńskiego, na ile i za ile wystarczy. Ewentualnie - jakie inne rozwiązania?
Co do szkół w okolicy cmentarza, to dzieci tam "chodzą", bo wyboru nie mają. Co innego z rekreacją, zabawą na śniegu.... No,może obyczaje się zmieniają, zachowanie ciszy i powagi miejsca obowiązuje do płotu. Ja wydaje się zaczynam podpadać pod "starą datę". Nie jest to jakaś gra na emocjach, czy obłuda. To moje zdanie.
Ale i prawda, że są kultury, gdzie na grobie robi się biesiady, tańczy wokół i weseli, kiedy ktoś odchodzi.
O braku akceptu pisałem z wiedzy pozyskanej od zainteresowanyc h, co nie znaczy, że po, jak się pisze "salomonowej decyzji burmistrza", stanowisko to uległo zmianie.
Co do kosztów, to Panie Beniaminie, można je analogicznie porównać z kosztem budowy komunalnej części cmentarza, nie zaś, używając Pańskiej ironii - bujać się na samoliczydle. Istotą wydawania pieniędzy publicznych jest ich konieczność i racjonalność. Jak pisałem na wstępie,uważam za rolowanie długu wydawanie pieniędzy na cząstkową inwestycję, która tylko przesunie w czasie i tak nieuniknioną inwestycję docelową.
Co do zauważanego barbarzyństwa tudzież wątków prawnych, to proponuję zapoznanie się z ustawą o cmentarzach i chowaniu zmarłych /Dz.U. 2000 nr 23 poz. 295/ ew z regulaminami cmentarzy.
Omawiany temat jest wrażliwy i dla wielu delikatny. Dla wszystkich powinien być poważny. Dla Pana też.
Zmniejszenie liczby mieszkańców i liczby zgonów w Szklarskiej Porębie (dostępne w statystykach)sp owodowało, że problem nie zamknął się brakiem miejsc na cmentarzach już kilka lat wcześniej. Administrator cmentarza "przespał" krytyczny moment niedopuszczenia do powstania obecnej sytuacji. Władza samorządowa sobie poradzi na teraz. Ja jednak pozostaję w zdaniu, że problem wymaga rozwiązania nie doraźnego, ale długookresowego .
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować | Zgłoś administratorowi

Odśwież komentarze
Kanał RSS z komentarzami do tego postu.

Dodaj komentarz

Imię (obowiązkowe)

E-Mail (obowiązkowe)

Strona internetowa

Tytuł

Zawiadom mnie o nowych komentarzach

Odśwież

Wyślij

Skasuj

JComments